İnsan kaynakları departmanlarının ne iş yaptığını anlayabilmek adına öncelikle insan kaynaklarının ne olduğunu tanımlayarak işe başlamak gerekiyor. İK departmanı genel olarak işletmelerdeki çalışan profillerini belirleyen, aday olanlar arasında uygun seçimler yapan, onlarla tanışıp- işe alan birimdir. Ayrıca işletme için personelin adaptasyon sürecini takip eder ve genel olarak bu süreçlerin hepsini adım adım takip eden departman insan kaynakları olmaktadır. Daha net bir ifade ile insan kaynakları birimi işletmedeki tüm personelin verimli bir şekilde yönetilmesi hatta yönlendirilmesinden sorumlu olan departmandır. İlk olarak işe alım süreci başar. Bunun için iş ilanı oluşturulması gereklidir. Bu alanda dikkat edilmesi gereken özellikler vardır. İlan oluşturulacak olan pozisyonu tam olarak tanımlamak gereklidir. Bu şekilde alınacak personelinde doğru bir şekilde tespit edilmesi sağlanabilir. Bu da uzun vadeli ve verimli bir çalışma sürecinin temellerini oluşturacaktır. Bu nedenle İK birimi öncelikle işletmesini çok iyi tanımalı sonrasında pozisyonlar hakkında detaylı bilgiye sahip olmalı ve bunları çok doğru bir şekilde ifade edebilmelidir.

İkinci aşama ise başvurular arasından en ideal adayın belirlenmesidir. Ülkemizde yaklaşık 200 üniversite var. Her yıl binlerce mezun verdiği düşünülürse, açılan iki kişilik bir pozisyon için bile binlerce başvuru olabiliyor. Bu adaylar arasında pozisyonun ihtiyacına ve şirketin isteklerine göre görüşülebilecek adayların seçilmesi gereklidir. Üçüncü aşama ise mülakat sürecidir. En ideal adaylar seçilir ve adaylarla birebir görüşmeler yapılır. Bu kısımda ise insan sarrafı olmak gereklidir. Bunun için adayın işletme ortamına uyum sağlayıp, sağlayamaması çok önemlidir. İşe alım süreci bittiğinde yeni personelin resmi kayıtlarının yapılması gereklidir. Yeni personelin özlük dosyalarının toparlanması ve düzenlenmesi çalışmaları da takip edilmesi gereken önemli bir aşamadır. Personelin işe alım aşamasının tamamlanmasının yanında adaptasyon süreçlerinin de yönetilmesi altıncı aşamayı oluşturuyor. Yeni personelin doğru alanda işe başlarsa, doğru kişilerin yanında işe başlarsa organizasyonun süreci olması çok daha kısa sürecektir. Bu çalışmaların yanında çalışanların tatil zamanlarının tayini de çok önemlidir. İK departmanı tüm şirket çalışanlarının görev ve sorumluluklarını çok iyi bilmesi gereklidir. Bu çerçevede kimin tatile hangi zaman aralığında çıkması gerektiği belirlenecektir.

Tatil çalışmalarının yanında çalışanların avans istekleri de tek tek tespit edilmesi İK departmanına ait bir çalışmadır. İşletmelere göre mesai ücretleri farklılık gösterebilir. Ancak mesai ücretlerinin ve masraf formlarının avans talepleri öncesinde insan kaynakları birimine gelmesi gereklidir. Firmanın çalışanlara zimmetlediği araç ve gereçlerin takibi de çok önemlidir. Tüm bu çalışmaların yanında performansın ölçülmesi de çok önemlidir. İşletmenin yeni personel açığını karşılamak ile işler bitmiyor. Çalışanlar arasında oluşan memnuniyetsizliklerin, sebeplerinin öğrenilmesi, bunların giderilmesi için çeşitli anketler yapılabilir. Yapılacak bu raporlamalar ile de çözüm üretme süreci ortaya çıkacaktır. Bu değerlendirmelerden sonra insan kaynakları departmanı çalışanlar ile tek tek görüşerek sorunlara çözümler bulmaya çalışmalıdır. Bu durumda insan kaynakları personelinin yönetim ile çalışan arasında bir köprü olması söz konusudur. Çalışanlar arasında bir ekip ruhu oluşur ise bu doğrudan firma verimliliği ortaya çıkaracak bir durumdur. Bu nedenle insan kaynakları birimleri daima çalışanların verimli bir çalışma ortamında, motivasyonu tam bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile çalışmalarını yürütmektedir.